{"id":36956,"date":"2024-10-10T16:42:29","date_gmt":"2024-10-10T15:42:29","guid":{"rendered":"https:\/\/tvsensor.com\/?p=36956"},"modified":"2024-10-14T09:26:35","modified_gmt":"2024-10-14T08:26:35","slug":"evolucija-novca-deset-najstarijih-valuta-u-upotrebi-ukljucujuci-jednu-s-balkana","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tvsensor.com\/clanak\/evolucija-novca-deset-najstarijih-valuta-u-upotrebi-ukljucujuci-jednu-s-balkana\/","title":{"rendered":"Evolucija novca: Deset najstarijih valuta u upotrebi, uklju\u010duju\u0107i jednu s Balkana"},"content":{"rendered":"\n

Dana\u0161nji svijet nezamisliv je bez novca, koji je postao klju\u010dni alat za razmjenu dobara i usluga. Iako postoji odre\u0111ena nesigurnost oko ta\u010dnog trenutka nastanka novca, ekonomski stru\u010dnjaci se sla\u017eu da je novac uveden kako bi zamijenio stariji sistem robne razmjene, gdje su se ljudi trgovali dobrima bez upotrebe novca. U tom sistemu, primjerice, poljoprivrednik bi zamijenio stoku za povr\u0107e ili radnu snagu za drvo. Prvi tragovi novca datiraju iz 3000. godine p.n.e. na podru\u010dju drevne Mezopotamije, gdje su ljudi bilje\u017eili dugove crtanjem simbola na glinenim plo\u010dicama, postavljaju\u0107i temelje za kasniji razvoj valuta.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Fotografija \u00a9 Bundesbank<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Razvoj civilizacija i novca<\/strong>

Prvi metalni novac pojavio se u 7. stolje\u0107u p.n.e. u Lidiji, dana\u0161njoj Turskoj, te u Kini. Lidijski nov\u010di\u0107i, izra\u0111eni od legure zlata i srebra, bili su prvi slu\u017ebeni novac izdan od strane dr\u017eave, dok su kineski nov\u010di\u0107i bili izra\u0111eni od bronze i oblikovani poput alata. Ovi rani nov\u010di\u0107i ozna\u010dili su zna\u010dajan korak naprijed u trgovini, olak\u0161avaju\u0107i razmjenu dobara. Iako su ti nov\u010di\u0107i bili neujedna\u010denog oblika, s utisnutim motivima poput lava i bika, ozna\u010dili su po\u010detak nove ere u trgovinskim tokovima.<\/p>\n\n\n\n

Kasnije su civilizacije nastavile razvijati svoje valute, a prvi papirnati novac uveden je u Kini u 11. stolje\u0107u tokom dinastije Song. Trgovci, umorni od te\u017eine metalnog novca, po\u010deli su koristiti depozitne potvrde, \u0161to je dovelo do stvaranja prvih papirnih nov\u010danica.<\/p>\n\n\n\n

\u0160irom svijeta postojali su i drugi oblici novca, poput \u0161koljki ili zrna \u017eitarica, koji su imali prakti\u010dnu vrijednost. Prema Discover magazinu, me\u0111u prvim poznatim valutama bile su kovanice iz drevne Kine, Indije i Gr\u010dke, dok su i druge civilizacije eksperimentirale s razli\u010ditim oblicima valute.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Fotigrafija: Reuters<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Najstarije Kovanice u svijetu koje su i danas u upotrebi<\/strong>

Industrijska revolucija i rast me\u0111unarodne trgovine u 19. stolje\u0107u doveli su do uspostave zlatnog standarda u Engleskoj 1816. godine, gdje je vrijednost nov\u010danica bila povezana s koli\u010dinom zlata u dr\u017eavnim rezervama. Iako je ovaj sistem funkcionisao do 20. stolje\u0107a, povu\u010den je iz upotrebe 1970-ih.<\/p>\n\n\n\n

U dana\u0161njem svijetu, novac je evoluirao i vi\u0161e nije ograni\u010den na fizi\u010dke oblike. Kartice, online pla\u0107anja i kriptovalute su postale svakodnevnica. Ipak, postoje valute koje su pre\u017eivjele stolje\u0107a. Me\u0111u deset najstarijih valuta u opticaju su britanska funta (8. stolje\u0107e), ameri\u010dki dolar (1785.), japanski jen (1871.) i \u0161vicarski franak (1850.). Tako\u0111er, me\u0111u najstarijima je i srpski dinar, koji poti\u010de iz 1214. godine, te ruska rublja iz 13. stolje\u0107a.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dana\u0161nji svijet nezamisliv je bez novca, koji je postao klju\u010dni alat za razmjenu dobara i usluga. Iako postoji odre\u0111ena nesigurnost oko ta\u010dnog trenutka nastanka novca, ekonomski stru\u010dnjaci se sla\u017eu da je novac uveden kako bi zamijenio stariji sistem robne razmjene, gdje su se ljudi trgovali dobrima bez upotrebe novca. U tom sistemu, primjerice, poljoprivrednik bi […]<\/p>\n","protected":false},"author":59,"featured_media":36958,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[376,53,56],"tags":[],"class_list":{"0":"post-36956","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-featured","8":"category-magazin","9":"category-zanimljivosti"},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/posts\/36956","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/users\/59"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/comments?post=36956"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/posts\/36956\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":36970,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/posts\/36956\/revisions\/36970"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/media\/36958"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/media?parent=36956"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/categories?post=36956"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/tags?post=36956"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}