Pi\u0161e: mr. sci. Muhamed Pilav<\/p>\n\n\n\n
Trenutno u FBiH imamo 420.000 penzionera, 520.000 uposlenih ali od toga samo 105.000 radnika radi u prera\u0111iva\u010dkoj industriji. Da bi penzioni i zdravstveni fond bili odr\u017eivi, neophodno je da minimalno 420.000 radnika radi u pera\u0111iva\u010dkoj industriji. Od 1. januara ove godine za rad u Njema\u010dkoj (trenutno Njema\u010dka traga za milion radnika) ne trebaju radne dozvole.<\/p>\n\n\n\n
Sve zemlje EU tra\u017ee radnike izvan EU i stalno smanjuju barijere za \ndolazak stranaca. Samo u Unsko \u2013 sanskom kantonu\/\u017eupaniji je u \nposljednje dvije godine 30.000 mladih radno sposobnih podnijelo zahtjev \nza izdavanje potvrde o neka\u017enjavanju zbog odlaska u inostranstvo, \u0161to je\n 10% ukupnog stanovni\u0161tva ovog Kantona.<\/p>\n\n\n\n
Ako FBiH godi\u0161nje napusti 20.000 mladih, mi gubimo 30 milijardi KM \ngodi\u0161nje. Razlozi odlaska mladih su: ekonomske prirode 70% i politi\u010dke \n(nepotizam i veze kod zapo\u0161ljavanja, pri\u010de o ratu, nacionalizmu, \nkupovanje izbora, papaka, ministara\u2026) prirode 30%. Za oba razloga su \nodgovorne najve\u0107e parlamentarne stranke i njihovi lideri. Prije 12 \ngodina sam svim velikim strankama i njihovim liderima poku\u0161ao objasniti \nda \u0107e mladi bje\u017eati iz BiH, ali na\u017ealost oni to nisu razumjeli. Prije \notprilike godinu dana sam u kolumni na ovom istom mjestu sve ponovio, \nali opet nije bilo reakcije i rezultata.<\/p>\n\n\n\n
Ponovno javno iznosim moje prijedloge, a uvjeren sam da su to i prijedlozi ve\u0107ine normalnih poslodavaca:<\/p>\n\n\n\n
Da sve parlamentarne stranke sjednu za stol i formiraju vlast na svim\n nivoima, da sve one u\u010destvuju u vlasti i da sve snose odgovornost za \nbudu\u0107e stanje u FBiH i BIH.<\/p>\n\n\n\n
Sve nivoe vlasti neophodno je formirati do 1. marta ove godine i \nnajkasnije do 1. juna ove godine donijeti bitne strate\u0161ke, ekonomske i \npoliti\u010dke mjere, zakone, uredbe i odluke koje \u0107e znatno smanjiti razloge\n za odlazak mladih iz BiH i FBiH.<\/p>\n\n\n\n
Dakle, ekonomske reforme su u ovom trenutku va\u017enije od politi\u010dkih i zato predla\u017eem:<\/p>\n\n\n\n
1. Znatno smanjiti poreze i doprinose na pla\u0107e, kako bi se omogu\u0107ilo \nposlodavcima da hitno pove\u0107aju (prije svega u prera\u0111iva\u010dkoj industriji) \nneto pla\u0107e na minimalno 1.000 KM mjese\u010dno za solidnog proizvodnog \nradnika. Poslodavci da pla\u0107aju samo doprinos za penzioni fond, a sve \nostalo da se finansira iz: poreza na potro\u0161nju, poreza na dividendu, \ncarina na uvoz subvencioniranih proizvoda, antidamping carina, taksi na \nizvoz balvana, daske, ogrijeva i sli\u010dnih proizvoda.<\/p>\n\n\n\n
2. Da se hitno implementira TOTALNA FISKALIZACIJA. Trenutno svaki \nra\u010dun mo\u017eete stornirati, promet u\u0161timati, itd. Svaki ra\u010dun kad se \nisprinta mora se memorisati na centralnom serveru i mora pratiti robu i \nkupca.<\/p>\n\n\n\n
3. Da se zamrznu pla\u0107e i zabrani prijem novih uposlenika na svim \nnivoima dr\u017eavne administracije, javnim ustanovama i javnim preduze\u0107ima, \nda se smanje materijalni tro\u0161kovi za minimalno 20%.<\/p>\n\n\n\n
4. Reorganizovati biroe za zapo\u0161ljavanje. Suludo je da prera\u0111iva\u010dka industrija finansira zapo\u0161ljavanje u administraciji.<\/p>\n\n\n\n
5. Svu dr\u017eavnu imovinu javno i transparentno privatizirati, a ono \u0161to\n se ne mo\u017ee privatizirati dati javno i transparentno pod koncesiju.<\/p>\n\n\n\n
6. Smanjiti cijene elektri\u010dne energije za prera\u0111iva\u010dku industriju minimalno 20%.<\/p>\n\n\n\n
7. Mladima omogu\u0107iti kredite za kupovinu stana ili izgradnju ku\u0107e sa maksimalno 2% kamate.<\/p>\n\n\n\n
8. Sve agencije ugasiti ili pripojiti nadle\u017enim ministarstvima.<\/p>\n\n\n\n
9. Obrazovanje uskladiti sa potrebama 21. vijeka, uvesti dualni sistem obrazovanja prilago\u0111en tr\u017ei\u0161tu rada i razvoju.<\/p>\n\n\n\n
10. Zdravim osoba koje ne \u017eele da rade ili da se prekvalifikuju \nukinuti bilo kakva davanja ili privilegije. Moramo svi da radimo i \nstvaramo nove vrijednosti.<\/p>\n\n\n\n
11. Hitno donijeti zakon o spajanju lokalnih i op\u0107ih izbora (npr. \nnaredni lokalni da budu na dvije godine, a iza toga u isto vrijeme i \nlokalni i op\u0107i) jer bez toga je nemogu\u0107e napraviti efikasnu i efektivnu \nadministraciju, koja svako malo strahuju\u0107i od rezultata izbora nije \nzainteresirana za provedbu reformi.<\/p>\n\n\n\n
Ukoliko hitno ne formiramo vlade u kojima \u0107e u\u010destvovati sve \nparlamentarne stranke i hitno ne donesemo strate\u0161ke ekonomske reforme u \nBiH \u0107e nakon samo \u010detiri godine \u017eivjeti penzioneri, ali ne\u0107e mo\u0107i \n\u017eivjeti od svoje penzije nego \u0107e \u017eivjeti od socijalne pomo\u0107i. Na\u0161e \ndru\u0161tvo ne boluje od gripe nego od te\u0161kog karcinoma. Karcinom se ne mo\u017ee\n izlije\u010diti aspirinima niti bijelim lukom. Treba nam radikalna terapija,\n tj. prava ekonomska reforma.<\/p>\n\n\n\n
* autor je direktor kompanije MS&WOOD, bosanskohercegova\u010dkog \nproizvo\u0111a\u010da vi\u0161estruko nagra\u0111ivanog namje\u0161taja presti\u017enim svjetskim \nnagradama, koji u stopostotnom obimu izvozi svoje proizvode na zahtjevna\n svjetska tr\u017ei\u0161ta<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Pi\u0161e: mr. sci. Muhamed Pilav Trenutno u FBiH imamo 420.000 penzionera, 520.000 uposlenih ali od toga samo 105.000 radnika radi u prera\u0111iva\u010dkoj industriji. Da bi penzioni i zdravstveni fond bili odr\u017eivi, neophodno je da minimalno 420.000 radnika radi u pera\u0111iva\u010dkoj industriji. Od 1. januara ove godine za rad u Njema\u010dkoj (trenutno Njema\u010dka traga za milion […]<\/p>\n","protected":false},"author":59,"featured_media":360,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[76],"tags":[],"class_list":{"0":"post-359","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kolumne"},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/posts\/359","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/users\/59"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/comments?post=359"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/posts\/359\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":361,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/posts\/359\/revisions\/361"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/media\/360"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/media?parent=359"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/categories?post=359"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/tags?post=359"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}