{"id":27027,"date":"2021-04-19T12:40:04","date_gmt":"2021-04-19T11:40:04","guid":{"rendered":"https:\/\/senzor.ba\/?p=27027"},"modified":"2024-01-15T21:38:29","modified_gmt":"2024-01-15T20:38:29","slug":"non-paper-ili-od-koga-zavisi-veliko-spremanje-na-balkanu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tvsensor.com\/clanak\/non-paper-ili-od-koga-zavisi-veliko-spremanje-na-balkanu\/","title":{"rendered":"“Non paper” ili od koga zavisi veliko spremanje na Balkanu"},"content":{"rendered":"\n

Da li znate ko je Timoti Les? Timoti Les je biv\u0161i britanski diplomata u Makedoniji i Bosni i Hercegovini, a danas zaposlen u Centru za geopolitiku na Univerzitetu Kembrid\u017e, pi\u0161e Sr\u0111an Puhalo za AA<\/a>. Na jednom od svojih predavanja 2019. godine Les je ustvrdio:<\/p>\n\n\n\n

“Balkan je vjerovatno na ‘ivici’ jo\u0161 jednog ‘reorganizovanja’, \u0161to \u0107e ozna\u010diti kraj postjugoslovenskog ustrojstva. Srbija i Albanija bi, dakle, pro\u0161irile svoje granice, a Srbi i Hrvati iz Bosne, kao i Albanci iz Sjeverne Makedonije dobili ‘de fakto’ priznanje. Navedeni proces zna\u010di da SAD odustaje od dugotrajnog protivljenja izmjeni granica, \u0161to \u0107e predstavljati izazov za regionalni status kvo, uklju\u010duju\u0107i otpor Albanaca, koje \u0107e SAD morati da ‘slomi’. Predstoje\u0107a ‘reorganizacija’ Balkana pribli\u017ei\u0107e lokalne narode ostvarenju zajedni\u010dke \u017eelje o nacionalnim dr\u017eavama, ne\u0107e rije\u0161iti sva pitanja. Umjesto toga, bi\u0107e definisani problemi koji \u0107e se rje\u0161avati u narednoj fazi balkanske istorije, \u0161to uklju\u010duje i nove reorganizacije, koje \u0107e, neumitno, uslijediti.”<\/p>\n\n\n\n

Ubrzo je njegovo predavanje palo u zaborav ili, mo\u017eda, nije?<\/p>\n\n\n\n

Onda se, 12. aprila ove godine, pojavila informacija o postojanju nekog nezvani\u010dnog dokumenta o kojem se razgovara u Briselu, koji je navodno kreirao slovena\u010dki premijer Janez Jan\u0161a. Dokument, navodno, podrazumijeva pripajanje Republike Srpske, jednog od dva entiteta u Bosni i Hercegovini, Srbiji, a zapadne Hercegovine Hrvatskoj, kao i ujedinjenje Kosova i Albanije.<\/p>\n\n\n\n

Izgleda da je neko odlu\u010dio da nacrta ono \u0161to je Les govorio prije dvije godine.<\/p>\n\n\n\n

Ne zna se ko je sastavio taj dokument. Iako svi govore o \u201eslovena\u010dkom dokumentu\u201c, premijer Slovenije Janez Jan\u0161a je u telefonskom razgovoru sa \u010dlanom Predsjedni\u0161tva BiH \u0160efikom D\u017eaferovi\u0107em negirao postojanje “non papera” koji bi se mogao dovesti u vezu sa Vladom Slovenije, a koji bi uklju\u010divao prekrajanje granica ili povredu teritorijalnog integriteta Bosne i Hercegovine. Istovremeno, premijer Albanije Edi Rama tvrdi da dokument i mapa postoje i da mu ih je davno pokazao Janez Jan\u0161a.<\/p>\n\n\n\n

Sasvim o\u010dekivano, region je \u201eproklju\u010dao\u201c i uslijedile su reakcije i razli\u010dite interpretacije.<\/p>\n\n\n\n

Iako bi Hrvatska u ovom \u201ezemljopisu\u201c pro\u0161la relativno dobro, predsjednik Hrvatske Zoran Milanovi\u0107 je bio veoma jasan: “Kad je u pitanju mirni razlaz u BiH, to je toliko neozbiljna i opasna tema da je ne treba stavljati \u010dak ni na non paper, pa tko god to napravio. Bilo kakvo miroljubivo razila\u017eenje, Hrvatska do Drine, Beograd do Une – to ne dolazi u obzir.”<\/p>\n\n\n\n

Predsjednik Srbije Aleksandar Vu\u010di\u0107 je bio odmjereniji u svojim izjavama, istakao je da nije vidio nikakvu mapu, a onda dodao: \u201eNe mogu da se saglasim sa ujedinjenjem Kosova i Albanije, moram da po\u0161tujem teritorijalni integritet Bosne i Hercegovine.\u201c<\/p>\n\n\n\n

Samo je Milorad Dodik, predsjedavaju\u0107i Predsjedni\u0161tva BiH i lider u RS-u vladaju\u0107eg Saveza nezavisnih socijaldemokrata (SNSD), likovao i krenuo da \u201eutvr\u0111uje pazar\u201c, izjaviv\u0161i: “Granica izme\u0111u Republike Srpske i drugog entiteta (Federacije BiH), uspostavljena je me\u0111unarodnim (Dejtonskim mirovnim) sporazumom, i ona je definitivna i ne\u0107e se menjati. To \u0161to je ta granica sastavni dio me\u0111unarodnog ugovora, govori da ona ima me\u0111unarodno priznanje.\u201c<\/p>\n\n\n\n

I dok slu\u0161amo razli\u010dite analize i interpretacije (ne)postoje\u0107eg \u201enon papera\u201c o preure\u0111enju Zapadnog Balkana, najglasnije odzvanja \u0107utanje Sjedinjenih Ameri\u010dkih Dr\u017eava, \u010dija ambasada u BiH je kazala da ne\u0107e komentarisati \u0161pekulacije.<\/p>\n\n\n\n

Iako je Timoti Les tvrdio da je \u201eme\u0111unarodna politika uspje\u0161no nametnula poredak koji je u skladu sa zahtjevima oko petine stanovni\u0161tva (Bo\u0161njaka i Makedonaca), a protivno volji preostale \u010detiri petine (Srba, Albanaca i Hrvata)\u201c, sasvim je jasno da prekrajanje granica Zapadnog Balkana ne\u0107e zavisiti od volje njegovih stanovnika, niti doma\u0107ih politi\u010dkih elita, ve\u0107 od dogovora velikih svjetskih igra\u010da.<\/p>\n\n\n\n

Nisam siguran da za to danas postoji konsenzus izme\u0111u SAD-a, Rusije, Kine i Evropske unije. Tako je bilo ranije, tako \u0107e biti i sada.<\/p>\n\n\n\n

Ipak, prisjetimo se rije\u010di koje je nedavno izgovorio zagreba\u010dki profesor Dejan Jovi\u0107, na okruglom stolu odr\u017eanom u Zagrebu pod nazivom “Odnosi Hrvatske i Bosne i Hercegovine\u201c, koji je tada rekao: “Srbi imaju dr\u017eavu i po, Hrvati imaju dr\u017eavu i jednu tre\u0107inu, a Bo\u0161njaci imaju samo tre\u0107inu dr\u017eave.\u201c<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Da li znate ko je Timoti Les? Timoti Les je biv\u0161i britanski diplomata u Makedoniji i Bosni i Hercegovini, a danas zaposlen u Centru za geopolitiku na Univerzitetu Kembrid\u017e, pi\u0161e Sr\u0111an Puhalo za AA. Na jednom od svojih predavanja 2019. godine Les je ustvrdio: “Balkan je vjerovatno na ‘ivici’ jo\u0161 jednog ‘reorganizovanja’, \u0161to \u0107e ozna\u010diti […]<\/p>\n","protected":false},"author":59,"featured_media":27028,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[76],"tags":[859,678,858],"class_list":{"0":"post-27027","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-kolumne","8":"tag-balkan","9":"tag-non-paper","10":"tag-srdjan-puhalo"},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/posts\/27027","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/users\/59"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/comments?post=27027"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/posts\/27027\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27029,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/posts\/27027\/revisions\/27029"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/media\/27028"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/media?parent=27027"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/categories?post=27027"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/tags?post=27027"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}