{"id":14086,"date":"2019-10-18T08:46:57","date_gmt":"2019-10-18T08:46:57","guid":{"rendered":"https:\/\/senzor.ba\/?p=14086"},"modified":"2024-01-15T21:44:53","modified_gmt":"2024-01-15T20:44:53","slug":"sta-je-dogovoreno-oko-brexita","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tvsensor.com\/clanak\/sta-je-dogovoreno-oko-brexita\/","title":{"rendered":"\u0160ta je dogovoreno oko Brexita?"},"content":{"rendered":"
\n

Evropska unija i Velika Britanija su postigle sporazum o Brexitu, i ako on bude ratifikovan gra\u0111ani i kompanije \u0107e kona\u010dno imati jasniju sliku o onome \u0161to ih o\u010dekuje u budu\u0107nosti. To je, me\u0111utim, veliko ‘ako’, po\u0161to su prethodni dogovor britanski poslanici odbacili. Sporazum koji je prethodna premijerka Theresa May s Briselom postigla u decembru 2018. parlament je odbio tri puta.<\/p>\n

Evo \u0161ta se nalazi u novom sporazumu i na koji na\u010din se on razlikuje od teksta koji je dogovorila May.<\/p>\n

Pitanje granice u Irskoj i kako zadr\u017eati slobodan protok ljudi i robe preko jedine kopnene granice Velike Britanije i neke \u010dlanice EU je od po\u010detka pregovora o uslovima Brexita bilo glavna prepreka. Otvorena granica je klju\u010dna za regionalnu ekonomiju ali i za mirovni proces u Sjevernoj Irskoj.<\/p>\n

Odba\u010deni sporazum je sadr\u017eao odredbu poznatu kao “backstop”, koja je predvi\u0111ala ostanak britanske Sjeverne Irske u okviru trgovinskih i carinskih propisa EU \u010dime bi grani\u010dne provjere postale nepotrebne. Pristalice Brexita me\u0111u britanskim poslanicima su se tome protivile, tvrde\u0107i da bi takav aran\u017eman onemogu\u0107io London u sklapanju trgovinskih sporazuma sa zemljama \u0161irom svijeta.<\/p>\n

Britanski premijer Boris Johnson je od po\u010detka insistirao na tome da \u010ditava Velika Britanija, pa tako i Sjeverna Irska, mora napustiti carinsku uniju, \u0161to bi provjere na granici u\u010dinilo gotovo neizbje\u017enim.<\/p>\n

Novi sporazum taj problem rje\u0161ava zadr\u017eavanjem Sjeverne Irske u jedinstvenom tr\u017ei\u0161tu i uklanjanjem carinskih provjera na irskoj strani granice, \u010dime granica ostaje otvorena. Umjesto toga, carinske provjere i carine \u0107e se odnositi na britansku robu koja ulazi u Sjevernu Irsku s EU kao krajnjom destinacijom.<\/p>\n

To prakti\u010dno zna\u010di da \u0107e se roba cariniti u Irskom moru, \u0161to je prijedlog koji je britanska vlada gotovo od po\u010detka odbijala.<\/p>\n

I EU je pristala na kompromis, dozvoljavaju\u0107i Sjevernoj Irskoj specijalan pristup jedinstvenom tr\u017ei\u0161tu. Tako\u0111er, Sjeverna Irska sporazumom dobija pravo glasa o propisima, \u010dega nije bilo u sporazumu iz pro\u0161le godine. Nakon \u010detiri godine primjene, sjevernoirski parlament bi glasao o produ\u017eenju aran\u017emana ili njegovom obustavljanju. Osim odredaba o irskoj granici, novi sporazum je uglavnom isti kao onaj koji je postigla Theresa May i navodi uslove britanskog istupanja.<\/p>\n

Ako sporazum bude usvojen, Velika Britanija \u0107e napustiti EU 31. oktobra ali \u0107e ostati u jedinstvenom tr\u017ei\u0161tu i vezana njegovim propisima do kraja 2020. godine, dok dvije strane ne dogovore nove trgovinske odnose. Tako\u0111er, London bi pristao da do kraja bud\u017eetskog perioda koji se zavr\u0161ava 2020. pla\u0107a doprinose za penzije zaposlenih u administraciji EU i za programe EU u kojima je Velika Britanija u\u010destvovala. Ti doprinosi su ranije bili procijenjeni na oko 39 milijardi funti. \u0160to se ti\u010de prava gra\u0111ana, evropski gra\u0111ani koji sada \u017eive u Velikoj Britaniji kao i Britanci koji ve\u0107 \u017eive ili rade u zemljama EU ne\u0107e izgubiti pravo na boravak i rad.<\/p>\n

U domenu trgovine, dvije strane su u neobavezuju\u0107oj politi\u010dkoj deklaraciji obe\u0107ale “ambiciozno, \u0161iroko, duboko i fleksibilno partenrstvo u trgovinskoj i ekonomskoj saradnji u \u010dijem \u0107e sredi\u0161tu biti sveobuhvatni i uravnote\u017eeni sporazum o slobodnoj trgovini”.<\/p>\n

Detalji tog trgovinskog sporazuma, kao i mnogi drugi aspekti budu\u0107ih odnosa, bi\u0107e dogovarani tek nakon istupanja Velike Britanije iz EU.<\/p>\n

Lideri EU su zabrinuti da Johnsonova vlada planira da nakon Brexita krene u smjeru ekonomije niskih poreza i niske regulacije. Ustupak britanske vlade u tom pogledu predstavlja posve\u0107enost “ravnopravnim uslovima” uz “zajedni\u010dke visoke standarde u oblastima dr\u017eavne pomo\u0107i, konkurencije, socijalnih davanja i zapo\u0161ljavanja”.<\/p>\n

Dvije strane su navele da \u0107e imati “\u0161iroko, sveobuhvatno i uravnote\u017eeno bezbjednosno partnerstvo” ali da \u0107e “razmjere i nivo” tog partnerstva zavisiti od bliskosti budu\u0107ih odnosa.<\/p>\n

I na kraju, evropski gra\u0111ani vi\u0161e ne\u0107e mo\u0107i slobodno da odlaze da \u017eive i rade u Velikoj Britaniji, kao ni Britanci u EU, ali \u0107e za kratke posjete biti zadr\u017ean bezvizni re\u017eim.<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Evropska unija i Velika Britanija su postigle sporazum o Brexitu, i ako on bude ratifikovan gra\u0111ani i kompanije \u0107e kona\u010dno imati jasniju sliku o onome \u0161to ih o\u010dekuje u budu\u0107nosti. To je, me\u0111utim, veliko ‘ako’, po\u0161to su prethodni dogovor britanski poslanici odbacili. Sporazum koji je prethodna premijerka Theresa May s Briselom postigla u decembru 2018. […]<\/p>\n","protected":false},"author":59,"featured_media":14087,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[41],"tags":[],"class_list":{"0":"post-14086","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-svijet"},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/posts\/14086","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/users\/59"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/comments?post=14086"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/posts\/14086\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":14089,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/posts\/14086\/revisions\/14089"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/media\/14087"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/media?parent=14086"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/categories?post=14086"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/tvsensor.com\/api\/wp\/v2\/tags?post=14086"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}